Geweld bij betoging op Malieveld en Veiligheidsdeal over Groenland

Vandaag Helder. Nieuws in makkelijk Nederlands. Het is zondag, twintig september. Dit is wat je vandaag moet weten. De autoriteiten in Den Haag hebben zaterdag eerst een geplande mars verboden en daarna ook de demonstratie van Wij Zijn Het Volk op het Malieveld gestopt. Volgens de politie en de gemeente gooide een deel van de aanwezigen vuurwerk en andere voorwerpen naar agenten. Ook maakten zij dingen kapot en bleven zij hun gezicht bedekken, hoewel daar andere afspraken over waren gemaakt. De ME gebruikte een waterwerper en pepperspray. De politie hield 24 actievoerders aan, onder meer voor het negeren van het noodbevel en verboden wapenbezit. Volgens de politie werden meerdere journalisten geïntimideerd. Een Spaanse fotograaf kwam tijdens het politieoptreden in het water terecht en wil een klacht indienen. De demonstratie was precies een jaar na ernstige rellen rond een protest tegen immigratie in Den Haag. De politie en het Openbaar Ministerie onderzoeken het geweld, verboden wapenbezit en antisemitische uitingen. Ook wordt onderzocht hoe de fotograaf in het water terechtkwam. Het is nog niet bekend hoeveel arrestanten worden vervolgd en voor welke feiten. Denemarken en Groenland hebben zaterdag bevestigd dat zij een veiligheidsakkoord met de Verenigde Staten willen sluiten. Het akkoord moet zorgen voor betere veiligheid in het Noordpoolgebied en rond de Noord-Atlantische Oceaan. Denemarken en Groenland zeggen dat hun grondgebied één geheel blijft en dat Groenland zelf mag blijven beslissen. Dat verschilt van de uitleg van president Trump. Hij zei dat de Verenigde Staten permanent de controle krijgen over de veiligheid van Groenland. De NAVO is positief en zegt dat het plan kan helpen bij de veiligheid en stabiliteit in de regio. Volgens de betrokken regeringen kan het ook de spanning binnen de NAVO verminderen. De drie regeringen willen het akkoord op 21 september ondertekenen tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De tekst is nog niet gepubliceerd. Daarom is nog onduidelijk hoeveel Amerikaanse militairen naar Groenland komen en welke bevoegdheden de Verenigde Staten krijgen. Nieuw onderzoek laat zien dat overheden het gemaal bij Eefde al jaren niet sterk genoeg vinden voor extreem lage waterstanden in de rivieren. In de zomer van 2026 was het Twentekanaal daardoor voor het eerst helemaal gesloten voor de scheepvaart. Volgens Port of Twente kostte deze afsluiting bedrijven in Twente tientallen miljoenen euro's. Normaal varen dagelijks 35 tot 40 schepen door de sluis, maar de scheepvaart is nog steeds sterk beperkt. Bedrijven moesten een deel van hun vervoer met vrachtwagens doen. Dat is duurder en minder duurzaam. Bij zeer laag water in de IJssel kunnen de pompen minder water verplaatsen. Volgens deskundigen zorgen klimaatverandering, minder smeltwater en de uitslijtende bodem van de Waal voor lagere waterstanden. Het ministerie laat nu twee jaar onderzoek doen naar een mogelijk nieuw gemaal. Er is nog geen definitief besluit en ook nog niet genoeg geld. Bij een positief resultaat kan het gemaal op zijn vroegst rond 2033 klaar zijn. Volgens berekeningen van Rijkswaterstaat kan een kritiek laag waterpeil rond 2050 in een ongunstig scenario gemiddeld eens per twee jaar voorkomen. Extinction Rebellion heeft zaterdag rond het middaguur de A-twaalf bij Zevenaar geblokkeerd. Ongeveer vijftig actievoerders gingen de rijbaan op. Andere actievoerders blokkeerden het verkeer met twee busjes en een personenauto. De snelweg richting de Duitse grens werd tijdelijk afgesloten. Het verkeer moest via de afrit Zevenaar rijden. De politie verwijderde de demonstranten. Ongeveer honderd mensen werden aangehouden of op last van het bestuur naar een andere plek gebracht. De drie voertuigen zijn in beslag genomen. Later op zaterdag ging de snelweg weer open. De gemeente had voor de demonstratie een andere plek aangewezen, in het centrum van Zevenaar. Extinction Rebellion voert vaker actie op snelwegen tegen steun van de overheid aan fossiele brandstoffen. Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangekondigd aangifte te laten doen tegen de betrokken actievoerders. De politie en het Openbaar Ministerie beoordelen wie wordt vervolgd en wat er met de voertuigen gebeurt. Het is nog niet bekend hoeveel mensen werkelijk strafrechtelijk worden vervolgd. Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.