Onveilige asielopvang voor kinderen en Actieplan voor snellere woningbouw

Vandaag Helder. Nieuws in makkelijk Nederlands. Het is dinsdag, tweeëntwintig september. Dit is wat je vandaag moet weten. Kinderen in de tijdelijke asielopvang leven steeds in onveilige omstandigheden. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Ongeveer zesduizend negenhonderd van de zeventienduizend kinderen in de asielopvang wonen op tijdelijke locaties, zoals schepen, hallen, kantoren en containerwoningen. Daar krijgen zij onder meer te maken met geweld, weinig privacy, veel geluid en onderwijs dat vaak wordt onderbroken. Ze verhuizen vaak en hebben geen vaste voorzieningen. Dit zorgt voor stress, een gevoel van machteloosheid en voortdurende alertheid. De raad waarschuwt dat een lang verblijf onder deze omstandigheden ernstige schade kan veroorzaken aan hun ontwikkeling. Volgens de raad behandelen overheden het vaste tekort aan normale opvangplaatsen steeds als een tijdelijke crisis. Door keuzes van bestuurders, weinig politieke wil en het gebruik van noodmaatregelen blijft de onveilige situatie bestaan. Minister Van den Brink wil laten onderzoeken welke opvangsituaties het onveiligst zijn. Die locaties worden verbeterd of de betrokken kinderen worden verplaatst. Ook wordt gemeenten gevraagd om meer vaste opvangplaatsen beschikbaar te stellen. De Onderzoeksraad eist binnen zes maanden een duidelijke verbetering, maar de minister kan niet garanderen dat deze termijn wordt gehaald. Het is ook niet bekend hoeveel kinderen direct moeten verhuizen en hoeveel geschikte normale opvangplaatsen beschikbaar zijn. Het kabinet heeft een actieplan met vijftig maatregelen voor de woningbouw gepresenteerd. Het doel is om uiteindelijk honderdduizend nieuwe woningen per jaar te bouwen. Nederland heeft volgens een schatting die RTL Nieuws noemt ongeveer driehonderdvierentachtigduizend woningen te weinig. Eerdere kabinetten hebben het doel van honderdduizend woningen per jaar niet gehaald. De bouw loopt vertraging op door lange procedures, te weinig ambtenaren, stikstofproblemen en een vol elektriciteitsnet. Daarom wil het kabinet vergunningen sneller regelen en ruim tweehonderd extra ambtenaren inzetten. Ook wil het tot 2035 7 miljard euro beschikbaar stellen voor betaalbare woningen. Een deel van het geld en de maatregelen was al eerder aangekondigd. Het kabinet verwacht dat de kortere procedures en het extra personeel meer bouwprojecten op gang helpen. Hoogleraar woningmarktbeleid Peter Boelhouwer twijfelt tegenover RTL Nieuws of het doel haalbaar is. Volgens hem zijn de financiering en de aanpak van stikstof en het volle elektriciteitsnet nog niet concreet genoeg. Ook is onzeker of er genoeg bouwgrond, infrastructuur en geld van private investeerders komt. Bij het vaststellen van de Nota Ruimte worden nog vijf grote locaties voor woningbouw aangewezen. Volgens Amerikaanse en Nederlandse bronnen heeft de regering-Trump sancties voorbereid tegen het Internationaal Strafhof als hele organisatie. Washington had die sancties nog niet openbaar aangekondigd. De maatregelen worden mogelijk op 27 september bekendgemaakt tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De precieze inhoud en ingangsdatum zijn niet bevestigd. De Verenigde Staten hebben al sancties opgelegd aan meer dan twaalf huidige en voormalige medewerkers van het hof. De Amerikaanse regering is tegen onderzoeken naar Amerikaans optreden in Afghanistan en tegen arrestatiebevelen voor Israëlische leiders. Het hof en de aangesloten landen vinden dit geen geldige reden voor sancties. Volgens de bronnen kunnen nieuwe maatregelen onder meer betalingen aan personeel, de bescherming van getuigen, IT-diensten, onderzoek en het detentiecentrum hinderen. Nederland verdedigt het hof als gastland en onderzoekt hoe het belangrijke werk kan doorgaan. Nederlandse bewindslieden bespreken tijdens de VN-week in New York steun voor het hof. Het kabinet heeft een wetsvoorstel over kinderopvang naar de Raad van State gestuurd. Vanaf 2029 wil het kabinet voor alle werkende ouders 95,6 procent van de maximale uurprijs vergoeden. De vergoeding hangt dan niet meer af van het inkomen en gaat direct naar de kinderopvang. Ouders betalen zelf het overgebleven deel. Nu krijgen ouders de vergoeding zelf en hangt het bedrag af van hun inkomen. Het kabinet wil het systeem zo eenvoudiger maken en voorkomen dat ouders later veel geld moeten terugbetalen. De hervorming is duurder dan eerder was berekend. Daarom is de vergoeding vastgesteld op 95,6 procent. Lage inkomens betalen daardoor iets meer dan bij het huidige percentage van 96 procent. Volgens het ministerie betaalt een voorbeeldgezin met een laag inkomen, twee kinderen en twee opvangdagen ongeveer 120 euro per jaar meer. Mensen met een middeninkomen of hoger inkomen kunnen een veel hogere vergoeding krijgen. Volgens het kabinet kan dit ervoor zorgen dat zij meer gaan werken. Daardoor kan de vraag naar kinderopvang stijgen, terwijl er al te weinig personeel is. Het is onzeker of er dan genoeg personeel en plaatsen zijn. De Raad van State gaat nu advies geven. Daarna moeten de Tweede en Eerste Kamer het voorstel nog behandelen. Tot die tijd blijft de huidige regeling gelden. De AIVD en MIVD gebruiken steeds meer AI en automatische analyse van gegevens, maar de bescherming en controle blijven achter. Dat blijkt uit onderzoek van toezichthouder CTIVD. De diensten gebruiken algoritmen onder meer om gegevens te onderzoeken, teksten samen te vatten en vertalingen te maken. Volgens de CTIVD zijn deze toepassingen snel ontwikkeld en ingevoerd, terwijl centrale regels, leiding, toezicht en kennis minder snel groeiden. Tijdens het onderzoek was er geen centraal overzicht van de AI-systemen en ook geen algemeen beleid. Daardoor kan de toezichthouder moeilijk bepalen waar AI wordt gebruikt en of dat volgens de regels gebeurt. Ook hangen de betrouwbaarheid en het volgen van de wet volgens de CTIVD te veel af van individuele medewerkers. De diensten moeten daarom centrale regels, gelijke werkwijzen en een beter overzicht invoeren. De CTIVD gaat met hen praten over de voortgang. Omdat het werk geheim is, blijft weinig openbare informatie beschikbaar over de precieze toepassingen en mogelijke fouten. Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.