Nieuw voorstel voor de begroting en nieuw beleid voor gasopslag

Vandaag Helder. Nieuws in makkelijk Nederlands. Het is zaterdag, zesentwintig september. Dit is wat je vandaag moet weten. Premier Jetten heeft na de ministerraad gezegd dat het kabinet een nieuw voorstel heeft voor de oppositie. Het gaat om koopkracht, de sociale zekerheid en de belasting op vermogen in box 3. De onderdelen horen volgens Jetten bij elkaar, maar de precieze maatregelen zijn nog niet openbaar. D66, VVD en CDA hebben samen geen meerderheid in het parlement. Daarom begint het kabinet op 26 september gesprekken met meerdere oppositiepartijen, waaronder BBB. De oppositie had tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen om veranderingen in de begroting gevraagd. Als genoeg partijen het voorstel steunen, kan het kabinet een meerderheid krijgen voor de begroting en het Belastingplan. Veranderingen in box 3 kunnen volgens de berichtgeving miljarden kosten. Het is nog niet bekend waar dat geld vandaan moet komen en welke oppositiepartijen uiteindelijk steun geven. De Tweede Kamer bespreekt de financiële plannen verder op 28 september. De begroting voor 2027 staat dus nog niet definitief vast. Minister Van Veldhoven heeft een nieuwe koers voor de opslag van gas gepresenteerd. Het kabinet wil dat gasleveranciers zelf gas voor de winter bewaren. De overheid wil alleen nog een strategische noodvoorraad regelen. Nu koopt Energie Beheer Nederland gas als bedrijven niet genoeg opslaan. Volgens het kabinet werkt de markt voor gasopslag per seizoen niet goed en betaalt Nederland een te groot deel van de kosten in Noordwest-Europa. Nederland heeft veel opslagruimte, die ook belangrijk is voor buurlanden. Het kabinet wil ook stoppen met de Europese doelen voor het vullen van de opslag, maar het is onzeker of dat volgens de Europese regels helemaal kan. De huidige regeling blijft voorlopig bestaan. De Tweede Kamer gaat de plannen en de grootte van de noodvoorraad bespreken. Ook is nog niet bepaald hoeveel gas iedere leverancier moet bewaren. Het kabinet wil de wettelijke taken van leveranciers in 2028 verder uitwerken. Door de nieuwe verplichting betaalt de overheid mogelijk minder en betalen energiebedrijven mogelijk meer. Die kosten kunnen uiteindelijk bij klanten terechtkomen, maar het mogelijke effect op de prijzen is niet berekend. Critici zeggen dat minder verplichte opslag Nederland kwetsbaarder kan maken tijdens een zeer koude winter of bij problemen met de levering. Volgens het kabinet moet de noodvoorraad dat risico beperken. In de eerste helft van 2026 kregen netbeheerders aanvragen voor stroomaansluitingen voor ruim 600.000 nieuwe woningen. Dat is meer dan twee keer zoveel als een jaar eerder. Naar verwachting is er de komende jaren maar voor ruim 300.000 van deze woningen ruimte op het stroomnet. Het belangrijkste probleem is dat het elektriciteitsnet vol is. Projectontwikkelaars deden veel aanvragen voordat de regels op 1 juli veranderden. Volgens deskundigen vroegen zij mede daarom snel extra aansluitingen aan om ruimte te reserveren. Niet alle aanvragen gaan zeker over woningen die echt en snel worden gebouwd. Sommige aanvragen zijn mogelijk dubbel, waardoor het tekort kleiner kan zijn. Toch kan de bouw van woningen vertraging oplopen als een aansluiting niet op tijd kan worden gegarandeerd. Nieuwe aanvragen kunnen op een wachtlijst komen. Woningbouw kan op die lijst voorrang krijgen. Netbeheerders gaan per regio bekijken welke projecten echt kunnen worden aangesloten. Het is nog niet bekend hoelang andere projecten moeten wachten. Het ministerie van Volksgezondheid laat onafhankelijk onderzoek doen naar problemen rond donorconceptie. Daarbij worden historische, juridische, bestuurlijke en medische kennis gecombineerd. Ook worden de ervaringen van donorkinderen, ouders en donoren meegenomen. Eerder bleek dat sommige donoren zeer veel kinderen verwekten. Ook gebruikten artsen zonder toestemming hun eigen sperma en was de registratie niet goed. De Tweede Kamer vroeg in mei al om een breed onderzoek. Het onderzoek kan ook kijken naar de rol van klinieken, toezichthouders, de overheid en andere organisaties. De resultaten kunnen leiden tot strengere registratie, meer toezicht en strengere regels voor Nederlandse en buitenlandse donoren. Ook kan het onderzoek meer duidelijkheid en erkenning geven, maar persoonlijke vragen over afstamming worden niet automatisch beantwoord. Het ministerie bepaalt nog de definitieve opdracht en de Tweede Kamer krijgt later informatie over de opzet en planning. Het is nog niet bekend wie het onderzoek gaat doen, wanneer het begint en wanneer het klaar is. Een rondgang langs 41 ziekenhuizen laat zien dat steeds meer mensen een ziekenhuisontzegging krijgen wegens ernstig agressief gedrag. In heel 2025 waren dat er minstens 281. In de eerste zeven maanden van 2026 waren het er al minstens 205. Zeven ziekenhuizen legden toen al meer ontzeggingen op dan in heel 2025. Het gaat om incidenten zoals bedreiging, mishandeling, spugen en intimidatie. Een ziekenhuisontzegging is de zwaarste maatregel tegen agressieve patiënten of bezoekers. Zij moeten wel spoedeisende zorg krijgen. Het werkelijke aantal ontzeggingen in Nederland kan hoger zijn, omdat niet alle ziekenhuizen gegevens hebben gegeven. Ook is niet duidelijk of de stijging komt door meer incidenten, betere registratie of doordat ziekenhuizen vaker een ontzegging opleggen. Volgens zorgorganisaties kan aanhoudende agressie leiden tot meer ziekteverzuim en meer personeel dat vertrekt. Ziekenhuizen gebruiken ook beveiligers en trainingen om medewerkers te beschermen. De sector blijft werken aan een gezamenlijke aanpak voor veilige zorg. Premier Jetten heeft tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties landen opgeroepen om het Internationaal Strafhof en andere instellingen van de internationale rechtsorde met rust te laten. Het hof in Den Haag vervolgt de zwaarste internationale misdrijven, zoals genocide en oorlogsmisdrijven. Jetten deed zijn oproep nadat president Trump die week opnieuw harde uitspraken over het hof had gedaan, maar hij noemde Trump en de Verenigde Staten niet rechtstreeks. De Amerikaanse regering heeft al sancties opgelegd aan enkele medewerkers van het hof en denkt na over meer maatregelen. Volgens betrokken instellingen kunnen extra sancties financiële en digitale diensten aan het hof moeilijker maken. Het is nog niet bekend of en wanneer de Verenigde Staten die sancties invoeren. Jetten bevestigde ook dat Nederland het speciale tribunaal voor het misdrijf agressie tegen Oekraïne wil huisvesten. Nederland blijft bij de Verenigde Naties en samen met andere landen steun zoeken voor het Strafhof en de internationale rechtsorde. Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.