Nucleaire samenwerking met Frankrijk en compensatie voor chronisch zieken
Vandaag hoor je vier belangrijke nieuwsverhalen uit Nederland. In deze aflevering: nucleaire samenwerking met Frankrijk, compensatie voor chronisch zieken en cyberincident bij Albert Heijn.
Defensie maakte bekend dat Nederland en Frankrijk op 14 oktober voor het eerst op hoog niveau bijeenkwamen in Parijs. Dat gebeurde in een gezamenlijke nucleaire stuurgroep. Ze spraken over sterkere Europese nucleaire en gewone militaire afschrikking. Het kabinet benadrukt dat dit een aanvulling op de NAVO moet zijn.
Compensatie voor chronisch zieken
Minister Hermans zei tijdens het debat over de begroting dat ze binnen een maand met nieuwe voorstellen komt. Die gaan over compensatie als de aftrek voor zorgkosten verdwijnt. Oppositiepartijen willen die voorstellen eerst zien. Daardoor heeft de zorgbegroting nog geen zekere meerderheid.
Cyberincident bij Albert Heijn
Albert Heijn meldde dat alle winkels weer normaal houdbare en verse producten kregen. Later werd duidelijk dat thuisbezorging zeker de rest van de week stil blijft. Ook werken verschillende digitale diensten nog niet.
Asieleisen voor steun aan begroting
JA21 en SGP spraken met asielminister Van den Brink. Daarna eisten ze een schriftelijke belofte dat gemeenten niet worden gedwongen om asielzoekers op te vangen. Ze willen ook minder asielzoekers naar Nederland, asielprocedures buiten Nederland en een snellere nieuwe beoordeling van Syriërs met een tijdelijke status.
Volledig transcript
Vandaag Helder.
Nieuws in makkelijk Nederlands.
Het is vrijdag, zestien oktober.
Dit is wat je vandaag moet weten.
Nederland en Frankrijk zijn op 14 oktober voor het eerst op hoog niveau bijeengekomen in Parijs voor overleg over kernwapens en gewone militaire afschrikking. Ze hebben samen een nucleaire stuurgroep opgericht en gaan door met hun strategische gesprekken. Volgens het kabinet is de veiligheid in Europa slechter geworden door de Russische oorlog tegen Oekraïne en moet Europa meer verantwoordelijkheid nemen. De samenwerking moet een aanvulling op de NAVO zijn. Nederland heeft binnen de NAVO al een nucleaire taak met F-35-gevechtsvliegtuigen vanaf Volkel. De gesprekken kunnen leiden tot meer overleg, gezamenlijke oefeningen of andere vormen van samenwerking, maar daarover is nog niets besloten. Ook is geen besluit bekendgemaakt over het plaatsen van Franse kernwapens in Nederland. Het is niet bekend wanneer de volgende bijeenkomst is.
De zorgbegroting voor 2027 heeft na het debat nog geen zekere meerderheid in de Tweede Kamer. Minister Hermans zei dat zij binnen een maand met nieuwe voorstellen komt voor de compensatie van chronisch zieken en mensen met een beperking. Oppositiepartijen willen die voorstellen eerst zien. Het kabinet wil in 2028 stoppen met de belastingaftrek voor specifieke zorgkosten. Ook wil het het verplichte eigen risico elk jaar met 15 euro verhogen. Er is geld voor gerichte compensatie, maar het is nog niet duidelijk wie geld krijgt, hoeveel dat is en hoe de regeling gaat werken. Volgens Kamerleden en patiënten kunnen mensen met veel zorgkosten daardoor mogelijk duizenden euro's per jaar verliezen als het beleid niet verandert. Zonder een goed voorstel kunnen oppositiepartijen tegen de zorgbegroting en delen van het Belastingplan stemmen. Het minderheidskabinet heeft hun steun nodig voor een meerderheid. De Tweede Kamer bespreekt het Belastingplan begin november en wil vóór die tijd duidelijkheid. Het is nog onzeker welke partijen daarna de zorgbegroting zullen steunen.
Albert Heijn levert weer normaal houdbare en verse producten aan zijn winkels. Welke producten er zijn, verschilt nog wel per winkel. Thuisbezorging blijft minstens tot en met 18 oktober stil en klanten kunnen voorlopig geen nieuwe bestellingen via internet plaatsen. Ook persoonlijke aanbiedingen en spaarprogramma’s werken nog niet. De kassa’s en digitale prijzen in de winkels werken wel weer. Albert Heijn, Etos en Gall en Gall hebben sinds 11 oktober problemen door een cybersecurityincident bij Ahold Delhaize. Het bedrijf zette systemen uit om schade te voorkomen. Daardoor kwamen distributiecentra stil te liggen en raakten schappen leeg. Het is niet duidelijk wat voor aanval het was, wie erachter zit en of iemand toegang heeft gekregen tot systemen of gegevens. Ahold Delhaize herstelt de digitale diensten stap voor stap. Klanten die al betaalden voor niet-geleverde boodschappen, krijgen compensatie zodra de systemen dat mogelijk maken. Er loopt nog geen strafrechtelijk onderzoek. De politie en het Openbaar Ministerie hebben Ahold Delhaize gevraagd aangifte te doen.
JA21 en SGP hebben na een gesprek met asielminister Van den Brink nieuwe eisen gesteld aan het kabinet. Ze willen een schriftelijke belofte dat gemeenten niet worden gedwongen om asielzoekers op te vangen. Ook willen ze minder asielzoekers naar Nederland, asielprocedures buiten Nederland en een snellere nieuwe beoordeling van Syriërs met een tijdelijke status. JA21 zegt tegen het Belastingplan te stemmen als de schriftelijke garantie er niet komt. Het kabinet-Jetten heeft geen meerderheid en heeft daarom steun van oppositiepartijen nodig voor het Belastingplan en de begrotingen. Zonder steun van JA21 en SGP moet het kabinet dus andere partijen vinden. Het is nog onzeker of het kabinet de garantie wil en volgens de wet kan geven. Ook hebben JA21 en SGP nog geen definitief oordeel gegeven over alle begrotingsplannen. De Tweede Kamer bespreekt het Belastingplan in november. Voor het einde van het jaar moeten de plannen ook genoeg steun krijgen in de Eerste Kamer.
Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.