Gesprekken over het Belastingplan en minder ambtenaren bij de rijksoverheid
Vandaag hoor je vijf belangrijke nieuwsverhalen uit Nederland. In deze aflevering: gesprekken over het Belastingplan, minder ambtenaren bij de rijksoverheid en nieuw grondbeleid voor woningbouw.
Het kabinet begon maandag weer met gesprekken met oppositiepartijen. Maar de gesprekken met JA21 en BBB hebben nog geen doorbraak opgeleverd. JA21 wil garanties over de spreidingswet. BBB eist grote veranderingen in het stikstofbeleid.
Minder ambtenaren bij de rijksoverheid
Het kabinet heeft voor het eerst geschat hoeveel banen verdwijnen door de bezuinigingen op de rijksoverheid. Naar schatting moeten over meerdere jaren 25.000 voltijdsbanen verdwijnen. Het is nog niet bepaald welke organisaties en taken precies worden geraakt.
Nieuw grondbeleid voor woningbouw
De woonminister heeft een nieuw plan aangekondigd. Bij het berekenen van de waarde van ingebrachte grond moeten publieke voorzieningen voortaan vanaf het begin meetellen. Ook moet duidelijker worden welke kosten gemeenten kunnen terugvragen van projectontwikkelaars.
Investering in tropisch bos
Het kabinet heeft onder voorwaarden een bijdrage van maximaal 500 miljoen dollar aan de Tropical Forest Forever Facility aangekondigd. Het fonds moet geld beleggen. Met de opbrengst wil het landen voor lange tijd betalen als zij kunnen aantonen dat zij bos behouden.
Ingreep bij het Haga Lyceum
Staatssecretaris Tielen heeft Stichting Islamitisch Onderwijs opdracht gegeven om per direct de problemen bij het Cornelius Haga Lyceum aan te pakken. Als er niet genoeg verbetering komt, kan zij de school minder geld geven.
Volledig transcript
Vandaag Helder.
Nieuws in makkelijk Nederlands.
Het is dinsdag, zevenentwintig oktober.
Dit is wat je vandaag moet weten.
Het kabinet is maandag weer gaan praten met oppositiepartijen over het Belastingplan voor 2027. De gesprekken met JA21 en BBB hebben nog geen doorbraak opgeleverd. JA21 wil garanties over de spreidingswet. BBB wil grote veranderingen in het stikstofbeleid. Het kabinet heeft zelf geen meerderheid in het parlement en heeft daarom steun van oppositiepartijen nodig. Zowel de Tweede als de Eerste Kamer moet het plan aannemen. Het kabinet heeft 350 miljoen euro aangeboden om geplande belastingverhogingen minder groot te maken. Zonder steun voor het plan kan volgens het kabinet ook de lagere belasting op benzine en diesel stoppen. Ook is nog niet definitief geregeld hoe de nieuwe regeling voor box 3 wordt betaald. Het kabinet praat op 27 oktober verder met onder meer 50Plus, BBB, Pro en Volt. Volgens de planning stemt de Tweede Kamer op 12 november. Het is nog onzeker welke partijen steun geven en welke afspraken daarvoor nodig zijn.
Het kabinet heeft voor het eerst geschat hoeveel banen verdwijnen door de bezuinigingen op de rijksoverheid. Over meerdere jaren moeten naar schatting 25.000 voltijdsbanen verdwijnen. Dat is mogelijk ongeveer 16 procent van het personeel. De politie en defensie hoeven geen personeel te schrappen. Voor organisaties zoals UWV, IND en de Belastingdienst geldt voorlopig geen algemene uitzondering. Het is nog niet bekend hoe de vermindering over ministeries en andere overheidsorganisaties wordt verdeeld. Ook is nog niet bepaald welke taken minder worden gedaan of helemaal stoppen. Het kabinet wil tegelijk regels eenvoudiger maken, vaste ICT-systemen gebruiken en het aantal adviesorganen verminderen. In april 2027 wordt een plan met concrete keuzes verwacht. Volgens betrokkenen kunnen overheidsdiensten nog meer onder druk komen te staan als er niet genoeg taken en regels verdwijnen. Het kabinet verwacht vanaf 2035 jaarlijks 3,5 miljard euro te besparen, maar dat bedrag hangt af van maatregelen die nog moeten worden uitgewerkt. Eerdere kabinetten wilden ook minder ambtenaren, maar in de praktijk bleef hun aantal bij de rijksoverheid groeien.
De woonminister heeft een nieuw plan aangekondigd voor de kosten van woningbouwprojecten. Bij het bepalen van de waarde van grond moeten de kosten voor publieke voorzieningen, zoals wegen, groen en riolering, vanaf het begin meetellen. Ook moet duidelijker worden welke kosten gemeenten kunnen terugvragen van projectontwikkelaars. Nu kunnen gemeenten niet altijd alle publieke kosten terugvragen. Volgens het kabinet zorgen ook hoge speculatieve grondprijzen en onduidelijkheid over de grondwaarde voor tekorten bij gemeenten en vertraging van de woningbouw. Het kabinet wil daarom de zogenoemde residuele grondwaardemethode verder uitwerken. Daardoor kunnen gemeenten mogelijk een groter deel van hun kosten terugvragen en kunnen toekomstige woningbouwprojecten sneller mogelijk worden. Het ministerie maakt samen met gemeenten, ontwikkelaars en taxateurs ook overgangsregels om problemen met bestaande grond en lopende bouwprojecten te voorkomen. De minister wil de Tweede Kamer uiterlijk eind juni 2027 verder informeren over de wet. De nieuwe methode moet zo mogelijk in 2028 en uiterlijk in 2029 ingaan. Hoe lang de overgang duurt en wat de gevolgen zijn voor de bouw, grondprijzen en investeringen, is nog niet bekend.
Het kabinet heeft onder voorwaarden maximaal 500 miljoen dollar toegezegd aan een internationaal fonds voor tropisch bos. Nederland wil dit bedrag verspreid over tien jaar bijdragen. Het fonds moet geld beleggen en met de opbrengst landen voor lange tijd betalen als zij aantonen dat zij hun bos behouden. Satellieten moeten dat controleren. Nederland ontwikkelt het fonds samen met andere landen en de Wereldbank. Uiteindelijk moet er 125 miljard dollar in zitten. Volgens de initiatiefnemers kan het dan helpen om 800 tot 900 miljoen hectare tropisch bos te beschermen, maar dat is een schatting. Het resultaat hangt ook af van andere publieke en private investeerders. De Nederlandse bijdrage is nog niet definitief, omdat de financiële en bestuurlijke voorwaarden nog moeten worden uitgewerkt. Naar verwachting gebeurt dat voor eind juni 2027. Daarna kan het fonds mogelijk definitief van start gaan.
Staatssecretaris Tielen heeft Stichting Islamitisch Onderwijs opdracht gegeven om de problemen bij het Cornelius Haga Lyceum meteen aan te pakken. Dit is het zwaarste middel waarmee de overheid kan ingrijpen in het bestuur van een school. De onderwijsinspectie heeft vastgesteld dat het bestuur zijn werk niet goed doet. De kwaliteit van het onderwijs was eerder zeer zwak of onvoldoende. Eerdere opdrachten en het inhouden van geld zorgden niet voor blijvende verbetering. Het bestuur moet nu een financieel duurzaam verbeterplan maken, twee extra bestuursleden zoeken en iedere vier weken verslag uitbrengen aan het ministerie. Het is niet bekend wanneer het volledige plan klaar moet zijn. Als het bestuur zich niet aan de regels houdt, kan de staatssecretaris een deel van het geld van de overheid inhouden. De school erkent dat de resultaten en delen van de kwaliteit moeten verbeteren, maar verzet zich juridisch tegen een deel van de ingreep. Volgens de advocaat zijn de voorwaarden voor het benoemen van bestuursleden in strijd met de vrijheid van onderwijs.
Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.