← Alle afleveringen

donderdag 29 oktober 2026

Steun voor Oekraïne en landelijke maatregelen tegen vogelgriep

Vandaag hoor je vijf belangrijke nieuwsverhalen uit Nederland. In deze aflevering: steun voor Oekraïne, landelijke maatregelen tegen vogelgriep en steun voor infrastructuurbegroting.

In deze aflevering

  1. Steun voor Oekraïne

    Premier Jetten kondigde na een gesprek met president Zelensky in Den Haag een winterpakket van €500 miljoen aan. Het geld is voor luchtverdediging en drones. Eerder die dag presenteerde minister Sjoerdsma in Kyiv de verdeling van €1,2 miljard aan niet-militaire steun voor de komende drie jaar. De nadruk ligt op energie, water en wederopbouw.

  2. Landelijke maatregelen tegen vogelgriep

    Staatssecretaris Erkens stelde op 28 oktober direct een landelijke ophok- en afschermplicht in. De reden was dat er in korte tijd drie uitbraken waren. Een daarvan was diezelfde dag op een bedrijf met legkippen in Grootegast.

  3. Steun voor infrastructuurbegroting

    Tijdens het debat over de begroting bleek dat JA21, SGP en ChristenUnie de infrastructuurbegroting waarschijnlijk samen met de coalitie steunen. Daardoor lijkt er een meerderheid in de Tweede Kamer te zijn. Maar de officiële stemming moet nog plaatsvinden.

  4. Corporatiewoningen voor statushouders

    Het CBS publiceerde nieuwe cijfers. Daaruit blijkt dat in 2024 opnieuw ruim 8 procent van de vrijgekomen corporatiewoningen naar huishoudens met statushouders ging. Onder starters was hun aandeel 21 procent. Later die ochtend verbeterde het CBS één achtergrondcijfer: het ging niet om 48.000, maar om 51.000 bewoonde corporatiewoningen.

  5. DNA-databanken bij oude misdrijven

    Het OM maakte bekend dat de proef met genealogische DNA-databanken klaar is. De methode kan voortaan in meer ernstige strafzaken worden gebruikt. In twee van de zes zaken uit de proef kwamen nieuwe aanwijzingen.

Volledig transcript

Vandaag Helder. Nieuws in makkelijk Nederlands. Het is donderdag, negenentwintig oktober. Dit is wat je vandaag moet weten. Premier Jetten heeft na een gesprek met president Zelensky in Den Haag een winterpakket van 500 miljoen euro voor Oekraïne aangekondigd. Het geld is bedoeld voor luchtverdediging en drones. Het kabinet heeft nog niet bekendgemaakt welke middelen precies worden geleverd en wanneer de levering klaar is. Eerder die dag presenteerde minister Sjoerdsma in Kyiv de verdeling van 1,2 miljard euro aan niet-militaire steun voor de komende drie jaar. Daarmee wil het kabinet vooral de energie- en watervoorziening en de wederopbouw steunen. Rusland blijft deze belangrijke voorzieningen aanvallen. Daarom komt in 2026 versneld 40 miljoen euro beschikbaar voor herstel van de energievoorziening. Voor Nederlandse bedrijven is onder meer 136 miljoen euro beschikbaar en wordt de exportkredietverzekering ruimer. Volgens het kabinet kan de steun helpen om energie en water in Oekraïne tijdens de winter te laten werken. Het meeste geld was al voor Oekraïne gereserveerd. De aankondigingen gaan dus vooral over hoe en wanneer het wordt uitgegeven. Staatssecretaris Erkens heeft op 28 oktober direct in heel Nederland een ophok- en afschermplicht ingesteld. Commerciële vogels moeten binnen blijven. Hobbyvogels en enkele commerciële vogelsoorten moeten worden afgeschermd van wilde vogels. De maatregel volgt op drie uitbraken van vogelgriep in drie dagen, in Lutjegast, Middelie en Grootegast. Ook zijn besmette wilde vogels gevonden en is de vogeltrek begonnen. Op het besmette bedrijf met legkippen in Grootegast worden volgens de overheid ongeveer 51.000 dieren gedood. In een gebied van tien kilometer rond het bedrijf mogen onder meer pluimvee, eieren en mest niet worden vervoerd. Ook is het landelijke bezoekersverbod voor commerciële vogelverblijven strenger geworden en mogen risicovogels niet meer worden tentoongesteld. De overheid verwacht dat minder contact met wilde vogels de kans op nieuwe besmettingen kleiner maakt, maar nieuwe uitbraken blijven mogelijk. Het is nog niet bekend hoe ver het virus zich verder verspreidt. De Deskundigengroep Dierziekten beoordeelt het risico naar verwachting opnieuw op 30 oktober. De staatssecretaris heeft ook aangekondigd voor het einde van het jaar een plan voor verplichte vaccinatie van legkippen naar de Tweede Kamer te sturen. Tijdens het debat is gebleken dat JA21, SGP en ChristenUnie de infrastructuurbegroting waarschijnlijk samen met D66, VVD en CDA steunen. Deze partijen hebben samen genoeg zetels voor een meerderheid in de Tweede Kamer, maar de officiële stemming moet nog plaatsvinden. Het kabinet maakte eerder in oktober ongeveer 18 miljard euro extra vrij voor onderhoud en vernieuwing van wegen, bruggen, spoorwegen en waterwerken. Een deel van dat geld komt vrij doordat geplande bouwprojecten later beginnen. Onderhoud en vervanging krijgen voorrang. Daardoor is er voorlopig geen geld voor verschillende nieuwe projecten. Oppositiepartijen vinden onderhoud van bestaande infrastructuur nu belangrijker dan deze uitgestelde projecten. De Tweede Kamer stemt nog over de begroting en mogelijke veranderingen. BBB heeft nog niet definitief besloten of de partij de begroting steunt. Daarom is een meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer nog niet zeker. De definitieve volgorde van de projecten wordt bij de Voorjaarsnota 2027 besloten. Het CBS heeft nieuwe cijfers gepubliceerd over woningen voor statushouders. In 2024 gingen ruim 13.000 vrijgekomen corporatiewoningen naar huishoudens met één of meer statushouders. Dat was iets meer dan 8 procent van het totaal en ongeveer evenveel als in 2023. Onder starters was het aandeel groter: 21 procent had een statushouder in het huishouden. In 2018 was dat 9 procent. Van de verhuisde huishoudens met een statushouder was 67 procent starter. Zij lieten daardoor meestal geen andere woning achter. Gemeenten moeten asielzoekers met een verblijfsvergunning een woning geven. Omdat er weinig woningen zijn, blijven statushouders zonder woning langer in opvanglocaties wonen. De cijfers gaan alleen over 2024 en geven dus geen actueel beeld van 2025 of 2026. Ook laten ze niet zien hoeveel langer andere woningzoekenden per gemeente moeten wachten. Het Openbaar Ministerie heeft bekendgemaakt dat de proef met genealogische DNA-databanken klaar is. De methode kan voortaan worden gebruikt bij moordzaken en andere ernstige strafzaken. Dat mag alleen als gewone methoden geen aanwijzingen opleveren en de rechter-commissaris toestemming geeft. Het Openbaar Ministerie, het Nederlands Forensisch Instituut en de politie begonnen de proef in 2023. Ze gebruikten alleen DNA-profielen van mensen die hiervoor duidelijk toestemming hadden gegeven. In twee van de zes onderzochte zaken kwamen bruikbare aanwijzingen. Bij de Heuvelmoord zijn in een Amerikaanse DNA-databank twee mogelijke familieleden van de onbekende dader gevonden. Zij zijn geen verdachten en het is nog niet bekend wie de dader is. Onderzoek naar hun stamboom leidt mogelijk naar een verdachte. Nederland wacht eerst tot de Verenigde Staten een verzoek om juridische hulp uitvoeren. Het Openbaar Ministerie verwacht dat de methode kan helpen om meer oude, ernstige zaken op te lossen en onbekende slachtoffers te herkennen. Het werkt nog uit wanneer de methode precies mag worden gebruikt. Ook is nog niet helemaal duidelijk wat de gevolgen zijn voor de privacy van DNA-gegevens en hoe rechters over de methode zullen oordelen. Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.

Beschrijving en bronnen

Vandaag hoor je vijf belangrijke nieuwsverhalen uit Nederland. In deze aflevering: steun voor Oekraïne, landelijke maatregelen tegen vogelgriep en steun voor infrastructuurbegroting. Deze aflevering is met AI gemaakt op basis van de hieronder vermelde bronnen. Controleer belangrijke informatie bij de oorspronkelijke bronnen. Bronnen per verhaal: 1. Steun voor Oekraïne - Rijksoverheid: Sjoerdsma kondigt op bezoek in Kyiv nieuw steunpakket aan — https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/10/28/sjoerdsma-kondigt-op-bezoek-in-kyiv-nieuw-steunpakket-aan - NOS: 'Wintersteunpakket' voor Oekraïne: Nederland geeft 500 miljoen voor luchtafweer — https://nos.nl/artikel/2637052-wintersteunpakket-voor-oekraine-nederland-geeft-500-miljoen-voor-luchtafweer - The Kyiv Independent: Netherlands announces 500 million euro military aid package for Ukraine — https://kyivindependent.com/netherlands-announces-500-million-euro-military-aid-package-for-ukraine/ 2. Landelijke maatregelen tegen vogelgriep - Rijksoverheid: Landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld na vogelgriepuitbraken — https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/10/28/landelijke-ophok-en-afschermplicht-ingesteld-na-vogelgriepuitbraken - NOS: Per direct landelijke ophokplicht voor pluimvee vanwege vogelgriep — https://nos.nl/artikel/2637063-per-direcht-landelijke-ophokplicht-voor-pluimvee-vanwege-vogelgriep - Boerderij: Landelijke ophokplicht voor pluimvee na drie uitbraken vogelgriep — https://www.boerderij.nl/landelijke-ophokplicht-voor-pluimvee-na-drie-uitbraken-vogelgriep 3. Steun voor infrastructuurbegroting - NOS: Steun van Tweede Kamer voor begroting wegen, sluizen en bruggen — https://nos.nl/artikel/2637060-steun-van-tweede-kamer-voor-begroting-wegen-sluizen-en-bruggen - Rijkswaterstaat: Kamerbrief: herprioritering onderhoud en vernieuwing infrastructuur — https://www.rijkswaterstaat.nl/nieuws/archief/2026/10/kamerbrief-herprioritering-onderhoud-en-vernieuwing-infrastructuur 4. Corporatiewoningen voor statushouders - Centraal Bureau voor de Statistiek: Starters in corporatiewoningen zijn steeds vaker statushouders — https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/44/starters-in-corporatiewoningen-zijn-steeds-vaker-statushouders - NOS: CBS: aantal woningen naar statushouders blijft gelijk — https://nos.nl/artikel/2636959-cbs-aantal-woningen-naar-statushouders-blijft-gelijk 5. DNA-databanken bij oude misdrijven - Openbaar Ministerie: Pilot gebruik genealogische DNA-databanken succesvol: nieuw opsporingsmiddel in cold cases — https://www.om.nl/actueel/nieuws/2026/10/28/pilot-gebruik-genealogische-dna-databanken-succesvol-nieuw-opsporingsmiddel-in-cold-cases - NOS: Nieuwe opsporingsmethode coldcases is succesvol, zal vaker worden ingezet — https://nos.nl/artikel/2636992-nieuwe-opsporingsmethode-coldcases-is-succesvol-zal-vaker-worden-ingezet