Vastgelopen overleg over belastingen en sterke groei van de economie
Vandaag hoor je vijf belangrijke nieuwsverhalen uit Nederland. In deze aflevering: vastgelopen overleg over belastingen, sterke groei van de economie en online oproepen om te rellen.
Een nieuwe ronde met gesprekken leverde vrijdag geen akkoord op. Het kabinet gaat zaterdag verder praten op het Catshuis. Het kabinet wil de Tweede Kamer uiterlijk dinsdag informeren over de uitkomst.
Sterke groei van de economie
Het CBS publiceerde een eerste raming. Daaruit blijkt dat de economie in het derde kwartaal met 0,6 procent groeide vergeleken met het kwartaal ervoor. De industrie en vooral de uitvoer van machines waren belangrijk voor deze groei.
Online oproepen om te rellen
De politie, gemeenten, scholen en ondernemers maakten vrijdag bekend dat zij zich voorbereiden op mogelijke onrust op zaterdag. De politie volgt de berichten en heeft aangekondigd aanwezig te zijn op de genoemde locaties.
Aanpak voor jonge kinderen
Vier bewindspersonen stuurden een gezamenlijke visie voor jonge kinderen naar de Tweede Kamer. Het plan gaat onder meer over betere samenwerking en uitwisseling van informatie. Ook komen er tijdelijke gezamenlijke activiteiten voor peuters en kleuters. Verder moet Kansrijke Start in het hele land beschikbaar worden.
Minder eerste asielaanvragen
Het CBS meldde op basis van voorlopige cijfers van de IND dat het aantal eerste asielaanvragen in het derde kwartaal 13 procent lager was dan een jaar eerder. Toch was het totale aantal tot en met september nog hoger dan in 2025.
Volledig transcript
Vandaag Helder.
Nieuws in makkelijk Nederlands.
Het is zaterdag, eenendertig oktober.
Dit is wat je vandaag moet weten.
Een nieuwe ronde gesprekken over het Belastingplan voor 2027 heeft vrijdag geen akkoord opgeleverd. Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft steun van oppositiepartijen nodig, omdat de coalitie zelf geen meerderheid heeft. Rechtse partijen stellen onder meer voorwaarden over asiel, stikstof en abortus. Pro en Volt willen onder meer dat de belasting verschuift van arbeid naar vermogen. De gesprekken gaan zaterdag verder op het Catshuis. Het kabinet wil de Tweede Kamer uiterlijk dinsdag informeren over de uitkomst. Het is nog niet duidelijk welke partijen samen voor een meerderheid kunnen zorgen en wat er in een aangepast voorstel zou staan. Als er geen meerderheid komt, kunnen volgens het kabinet onder meer maatregelen om de lasten te verlagen en de langere korting op de belasting op brandstof in gevaar komen. Volgens de huidige planning stemt de Tweede Kamer op 12 november over het Belastingplan.
De Nederlandse economie is in het derde kwartaal met 0,6 procent gegroeid vergeleken met het kwartaal ervoor. Dat blijkt uit een eerste raming van het CBS. De groei was hoger dan in de hele eurozone. Vooral de industrie en de uitvoer van machines waren belangrijk. Nederland voerde ook meer transportmiddelen uit. Daarnaast namen de consumptie en de investeringen toe. Vergeleken met een jaar eerder was het bbp 2,1 procent hoger. Ook in het tweede kwartaal groeide de economie sterk, met 0,7 procent. ABN AMRO verwacht dat de sterke groei op korte termijn waarschijnlijk doorgaat, maar dat blijft een verwachting. De gegevens van het CBS zijn nog niet compleet. Het CBS heeft ook niet vastgesteld hoeveel afzonderlijke bedrijven, zoals ASML, precies aan de groei hebben bijgedragen. Op 24 december komt het CBS met een tweede, vollediger berekende raming.
De politie, gemeenten, scholen en ondernemers bereiden zich voor op mogelijke onrust op zaterdag 31 oktober. Op sociale media en in chatgroepen staan oproepen om samen te komen of te rellen in onder meer Den Haag, Amsterdam, Maastricht en Eindhoven. Voor Den Haag gaat ook een oproep rond voor een bijeenkomst op het Malieveld. De politie volgt de berichten en is zaterdag zichtbaar en onzichtbaar aanwezig op de genoemde locaties. Scholen hebben ouders gewaarschuwd en winkeliers namen maatregelen. Sommige winkels in Den Haag timmerden hun etalages dicht. Ondernemers zijn bang voor vernielingen en plunderingen, maar die waren vrijdag nog niet gebeurd. Het is onzeker waar de oproepen vandaan komen, hoeveel mensen ze steunen en hoeveel mensen zaterdag komen. Volgens gemeenten is een deel van het materiaal met AI gemaakt.
Vier bewindspersonen hebben gezamenlijke plannen voor jonge kinderen naar de Tweede Kamer gestuurd. Het kabinet wil dat kinderopvang, onderwijs en jeugdgezondheidszorg beter samenwerken. Zo onderzoekt het hoe consultatiebureaus, kinderopvang en scholen informatie over de ontwikkeling van kinderen kunnen delen. Daardoor kunnen problemen met taal en ontwikkeling volgens het kabinet eerder zichtbaar worden. Er moet nog worden onderzocht welke privacyregels hiervoor gelden. Ook komen er tijdelijke gezamenlijke activiteiten voor peuters en kleuters. Kansrijke Start moet in 2030 in het hele land beschikbaar zijn. Verder wil het kabinet in 2029 een nieuw systeem voor kinderopvang invoeren en de kinderopvangtoeslag afschaffen. Een deel van deze plannen was al eerder aangekondigd. Voor verschillende onderdelen zijn de planning en de regels nog niet klaar en zijn de nodige wetten nog niet vastgesteld.
Het aantal eerste asielaanvragen was in het derde kwartaal 13 procent lager dan een jaar eerder. Dat meldt het CBS op basis van voorlopige cijfers van de IND. Er waren bijna 5900 aanvragen, ongeveer 850 minder dan een jaar eerder. Het aantal aanvragen van Syriërs en Eritreeërs was ongeveer de helft lager. Toch lag het totale aantal eerste aanvragen in de eerste negen maanden van 2026 nog 8 procent hoger dan in dezelfde periode van 2025. Sinds juni is de manier van registreren veranderd door het Europese migratiepact. Vergelijkingen moeten daarom voorzichtig worden gemaakt. Het CBS en de IND kunnen niet vaststellen of de daling komt door nieuwe migratieregels of andere maatregelen van de overheid.
Dit was Vandaag Helder. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.